
Asmi teffeɣ Fransa si Tmurt n Lezzayer deg useggas n 1962, Leqbayel nwan dayen ifuk fell-asen lḥif, ddel d tmuḥqranit. Nnan-as, tura mi yekcem uṛumi amcum s axxam-is, talwit ad d-tekcem Tudrin n Yeqbayliyen.
Nwan dɣa d tidett ad ddren ddaw laɛnaya n Tugdut (démocratie) d yedles-nnsen am nutni am watma-nsen Izzayriyen-nniḍen yettmeslayen taerabt.
Asirem-nni, yedder kra n wussan, alarmi ɣ-d-yenna luḥkum: ‘’Agdud azzayri d aɛrab, ulac ayen-nniḍen !’’. Imiren dɣa iban-d udem aḥeqqani n wid yeṭṭfen akursi s uqezzul, aqezzul-nni yesedduyen timsal ara ass-a n wussan.
Tilelli, timuzɣa, tidert n ser d lḥerma d wayen akk ɣef wacu nnuɣen Leqbayel yettwattu. Asirem-nni wwin-t waman.
Dɣa, yaf-d iman-is weqbayli rrif n tlufa n Tmurt. Tameslayt-is tettwakess seg temsal tunṣibin (officielles). Lbaṭel yewweḍ almima yura weqbayli tutlayt-is ad yekcem ɣer lḥebs. Idles amaziɣ yettwaḥaṛem seg yiles n weqbayli. Adabu (pouvoir) amesbaṭli yanna-k: “imaziɣen ddren zik, ma d tura qlen d aeraben, d inselmen. Lezzayer d taerabt, d tineslemt. Win ur neqbil annect-a ur yelli seg-neɣ!”
Leqbayel ikcem-iten lḥir: Tura mi ssufɣen arumi acku ẓran ur llin ara d irumiyen, adabu azzayri yiwta s wayen yezmer ad ten-yer d aeraben…
Zdat lmenker yecban wa, aqbayli yenna-d: Awah !! atmaten-nneɣ yetmeslayen taerabt uɣ-d-fihimn ara. Asmi ara sen-nessefhem d acu-yaɣ, ass-nni ad aɣ-d-fken afus akken ad nesbed tugdut d talwit di tmurt n Lezzayer.
Ilmend n waya i krent tudrin n tmurt n leqbayel deg 63 (FFS), 1980 (Tafsut imaziɣen), 1989 (RCD) almi d 2001 (Tafsut taberkant). Mmuten yelmeẓyen, kecmen leḥbus ur yessaweḍ imenɣi lebɣi-nneɣ. Ass-a mazal ulac ayen yessefṛaḥen.
Win ur nessin ara amek-it weqbayli ad as-yini : ‘’Leqbayel ugaden ad nnaɣen, ad sutren tugdut d yedles i yiman-nnsen’’
Lukan d lebɣi, akken nessufeɣ arumi almi tuɣ aẓar taerabt, ilaq aeraben ad aɣ-eiwnen akken idles aqbayli ad yeseu amkan-is. Dacu kan, maççi akka i teḍra. Tamurt n leqbayel tettwaḥqer izzayriyen netten sussmen.
Ass-a, aken ma nella neẓra, iberdan iɣelnawen (nationalistes) ur ɣ-suffɣen ara ɣer lebɣi-nneɣ. Akken s-yenna Lwennas, ‘’ Ulayɣer nurǧa asirem, a nsenned f sbeṛ…’’
Tidett, ma nebɣa a nneder, yusa-d lawan anda ilaq ad nemeslay geraneɣ, ad nennaɣ f yiman-nneɣ...
D wa i d abrid ma nebɣa ad nedder s yidles-nneɣ, s tutlayt-nneɣ di Tmurt-nneɣ
Ɣef waya I d-snulfan warrac iqbayliyen tinamit i tmurt n Leqbayel,MAK.
Win yebɣan ad d-yekk afus, anṣuf-yes.
Lyazid Abid
Win ibɣan ad yesteqsi, ad-yaru ɣer: yazlota@hotmail.com

| dclaration_mak_rfa__francais-deutsch-kabyle..pdf |
| File Size: | 74 kb |
| File Type: | pdf |
Download File